من و روانشناسی

ساختار اصلي گوش دروني مايعي است كه در حلزون گوش قرار دارد. مايع درون حلزون به علت ارتعاش استخوان ركابي، در مقابل دريچه بيضي مرتعش مي شود. ديواره حلزون شامل اندام كورتي است. اندام كورتي اولاً دربردارنده سلول هاي مژه دار دروني و بيروني است، ثانياً اندام كورتي بالاي غشاي قاعده اي قرار گرفته و ثالثاً آن در قسمت بالا با غشاء پوشاننده پوشيده شده است. دو نوع سلّول مويي وجوددارد: سلّول هاي مويي دروني و بيروني. جزء كليدي هر دو نوع سلّول مويي، مژه هاي ظريف هستند كه از بالاي سلّول هاي مويي بيرون آمده اند. اين مژه ها اسم خود را به سلّول هاي مويي داده اند. يكي از مهم ترين حوادث در فرآيند شنوايي خم شدن مژه هاست. زيرا اين خم شدن منجر به تبديل نيرو مي شود يعني تغيير محرّك صوتي به علائم الكتريكي.

چه چيز موجب خم شدن مژه ها مي گردد؟ وقتي استخوان ركابي به دريچه بيضي فشار مي آورد، آن فشار به مايع دروني حلزون منتقل مي شود. فشار بسيار كم به اطراف انتهاي ديواره حلزون منتقل مي شود، محل اتّصال باز فضاي نردباني شكل دهليزي و صماخي عمل مي كند مگر اينكه بسته باشد. به جاي انتقال فشار از ميان فضاي باز، مايع داخل فضاي دهليزي به ديواره حلزون فشار وارد مي كند، اين فشار منجر به حركت رو به پايين غشاي ارتجاعي پايداري مي شود. سپس وقتي استخوان ركابي از دريچه بيضي عقب كشيد، سبب وارونه شدن فرآيند مي گردد و غشاي قاعده اي به بالا حركت مي كند.

حركت بالا و پايين غشاء قاعده اي موجب دو فرآيند مي شود: اوّل اينكه اندام كورتي كه روي غشاء قاعده اي قرار دارد، اغلب با حركت بالا و پايين مرتعش مي شود و دوّم اينكه غشاء پوشاننده كه اندام كورتي را پوشانده با جنبش سلّول هاي مويي مژه دار به جلو و عقب حركت مي كند. اين دو حركت سبب مي شود كه مژه هاي سلّول هاي مويي داخلي به علت حركت مايع محيطي در خلاف جهت مژه هاي سلّول هاي مويي خارجي، و به علت آنكه آن ها در غشاء پوشاننده فرو رفته اند، خم شوند.

خم شدن مژه هاي سلّول هاي مويي داخلي، علائم الكتريكي توليد مي كنند كه به رشته هايي در اعصاب شنوايي منتقل مي شود. وقتي مژه هاي سلّول هاي مويي داخلي در يك جهت خم مي شوند، سلّول هاي مويي ناقطبي مي شوند(انرژي آنها كاهش مي يابد)و هنگامي كه مژه ها در جهت ديگر خم مي شوند، سلّول هاي مويي شديداً قطبي مي شوند. اين تغيير بين افزايش و كاهش شارژ، هر لحظه غشاء قاعده اي را مرتعش مي كند و سبب مي گردد كه سلّول هاي صوتي، ناقل هاي عصبي را آزاد كنند و اين ناقل هاي عصبي باعث شلّيك و انتقال پيام عصبي در عصب شنوايي مي شود.